Nekoliko crtica o desno

Je li sporno da je u Crnoj Gori dominantan desničarski narativ? I nije li bitno primijetiti da su oba ,,bloka“ prionula ovoj političkoj opciji (čast izuzecima). Zaokretanje svih ili većine političkih opcija u desno dovodi polarizaciji društva. Nepremostivoj. I to je vidljiv trend od kada je DPS počeo da rabi budžetski patrio-nacionalizam.

Desni politički ,,background“ je izuzetno plodno tle za crpljenje politčke legitimacije, mobilisanje volje glasačkog tijela i taj model nisu zaobišli politički oponenti na poslednjim parlamentarnim izborima, kojima je nagoviješten kraj jedne političke epohe. Od nove, postizborne politike, koja se rađa u našem političkom životu, očekuje se marginalizacija tema i koncepata vezanih za desni spektar.  

Ovo je kratka i jednostavna opservacija o desničarskom narativu i lociranje odakle, i ko, diktira isti.

Od promjene vlasti na izborima u avgustu prošle godine, teme nacionalizma, nacionalnih pitanja, te državnosti, dominantno se lansiraju iz redova nove opozicije.

Nasuprot tome, u aktuelnom političkom diskursu rasplamsavaju se nove teme.

Dešava se mnogo novih značenja, novih situacija u politici koje nisu bile svojstvene ovom društvu do pada DPSa.

Vlada i kritička javnost polemišu o ekonomiji, nejasnim metodama reforme, neuspjeloj meritokratiji i tromoj depolitizaciji. Vidna je polemika o obrazovanju, načinu komunikacije članova Vlade sa javnošću; dovodi se u pitanje transparetnost rada Vlade itd.

Partije i njima bliske strukture i subjekti drže se dubinskog, klijentelističkog, čak i familijarnog zapošljavanja, te polemika u javnosti je budna i oko toga.

NVO sektor kao nikad aktivan. Skoro sve organizacije brane i zagovaraju interese marginalizovanih, diskriminisanih; reaguju na šovinizam, seksizam; upozoravaju na rad nove vlasti, edukuju političare i javnost po pitanju osjetljivih tema.

Sve, dakle, ide nekim tokom. Najmanje se priča o nacionalizmu. Jedino se DPS drži nacionalističkog narativa i teme oko nacionalzma najviše lansira ova partija i frustrirani građani nenavikli na višeznačje politike.

Značajno je da u budućoj političkoj polemici u Crnoj Gori, u velikom dijelu čini diskusija o tome ko je desnica, a ko nije (jeste).

Na žalost, u CG je, usljed jednopartijskog sistema koji postoji preko 70 godina, nije bilo mjesta za nova politička značenja.

Ipak, nikad nije kasno. Nova značenja su najzad došla i u političku arenu Crne Gore, i to je prvi lavirint u koji se mora u pravcu demokratske konsolidacije.

Tačno je da Crna Gora kasni stotinak godina za razvijenim zemljama, pa i konkretno u ovoj tematici.

Interesantan je podatak iz istraživanja CGO-a iz jula prošle godine, koje je pokazalo konfuznu situaciju na relaciji ljevica – desnica. Na pitanje kako sebe vide na ljestvici ljevica – desnica, 46,4% građana je odgovrilo da sebe vidi kao ljevičare, dok se svega 6,6% građanki i građana odredilo ka desnici.

Podatak dodatno zanimljiv ako se uzme u obzir da zvanični politički život u CG gravitira oko pitanja desne strane političkog spektra poput  pitanja vjere, nacije; pitanja državnosti i nacionalnog diskursa, koji podržava režimske politike.

Đukanović pokušava izgraditi politički identitet na religijskim i nacionalnim sentimentima

Takođe, u procjeni ideoloških orijentacija političkih partija, u sekciji, ,,kako građani i građanke pozicioniraju političke partije“, zanimljivo je da su partije formalno socijalističke tradicije poput SD i DPS po percepciji ispitanika okarakterisane kao desne partije. SD je kao desna partija prepoznat od 30,4% građana,  dok je DPS od 30,3% ispitanih prepoznat kao dio desnog spektra.

Ovo može biti i produkt samog neznanja i političke nepismenosti.

Link: Ljevica na desnici i (ne)promijenjen kult ličnosti

U domenu mainstream politike, ovo je vrlo jasan pokazatelj kako partije vide mehanizme manipulacije i na šta oslanjaju svoje politike.

Kurs, navodno socijalističke partije, da ,,zaokruži nacionalni identitet“ nije karakteristika ljevice, već desnice.

Odluka na partijskom kongresu DPS-a da uspostave državnu crkvu jeste karakteristika desničarske partije.

Politički je inteligentna repeticija predsjednika DPS-a, da se crkva umiješala u politički život društva, čime Đukanović skriva svoju grešku u koracima uvođenjem ovog pitanja u političku arenu.

Veći dio javnosti i analitičara prepoznao je odluke osmog partijskog kongresa DPS-a kao nacrt desnog diskursa u politici.

Ovaj fenomen je komentarisan i od strane Mreže Politikon iz koje su konstatovali da bi i konačan DPSov zaokret u desno mogao skupo da ih košta.

Predsjednica ,,Mreže Politikon“, Jovana Marović, je tada ocijenila da je moguće pomjeranje DPSove politike udesno, i da taj zaokret značio i promjenu pravca u odnosu na politiku Zapada. Ovakav scenario  nije opcija koja bi odgovarala DPS-u.

Mediji su, takođe, pisali o opasnosti DPS-a da zaokreće u desno i da im to može doći glave.

Pristalice tzv patriotskog skupa pjevaju pjesmu Miroslava Škora ,,Sude mi”. Cetinje 2020.

Podrška i flertovanje sa tzv. patriotskim skupovima  i komitskim terminologijama, još jedna je potvrda desnog kursa Demokratske partije socijalista.

Pjevanje pjesama Škora i Tompsona nije ni ljevičarski folklor niti izraz ljubavi ili dobre namjere.

Šenlučenje ispred skupštine u tzv. ,,komitskom skupu“ jeste koketiranje sa desničarskim narativom.

Širenje zelene, tzv. zelenaške zastave, sa likom Krsta Popovića, možda jeste patriotski, čak crnogorski, ali nije ljevičarski, niti antifašistički čin.

Doduše, u ovom neotesanom i netaktičkom pomijeranju u desno, više je došao do izražaja bivši premijer i bivši zamjenik predsjednika DPS-a Duško Marković. Predsjednik DPS-a, Milo Đukanović bio je suzdržan po pitanju ovakvog opozicionog djelovanja partije.

Nazivati nekoga pogrdno na osnovu njegove nacionalne pripadnosti je i više od nacionalizma, bliže je šovinizmu i rasizmu. (Ove termine imamo na obje strane), ali se nesuđena predsjednica svih građana Draginja Vuksanović izdvojila iz usijane mase sa terminom ,,posrbica“.

Gostovati kod novinarke bez moralnih i profesionalnih principa, zadojene nacionaizmom, a usko povezane sa strukturom DPS-a, nije plus u političkoj karijeri i navodno lijevoj profilaciji pomenute gospođe.

Nije sporno da je u CG dominantan desničarski narativ, ali je bitno primijetiti da, iako su oba ,,bloka“ prionula ovoj političkoj opciji prije izbora, danas smo svjedoci da  jedan blok, sa zvaničnih adresa, uzima primat u emitovanju desnog narativa.

Zaokretanje svih u desno dovodi polarizaciji društva. I to je vidljiv trend od kada je DPS počeo da rabi budžetski patrio-nacionalizam.

U društvu bez političke tradicije i političkog identiteta, najlakše se manipuliše istim. A isti se često budi iliti povampiruje kroz nacionalističku matricu.

Mediji ovome uveliko pomažu. Mediji kod nas nisu zainteresovani da stvore zdravo javno mnjenje na nekom novom narativu u kojem će građani biti nezavisni i otporni na političke matrice. Mnogo je lakše pratiti i koketirati sa postojećim, nego graditi novi narativ.

Ko diktira (nacionalistički) narativ u CG? – Retoričko je pitanje.