Odlaganje izbora neustavno

Zakon o dopuni zakona o lokalnoj samoupravi, kojim su odgođeni lokalni izbori u više opština za 23. Oktobar, nije u skladu sa Ustavom, ocijenio je danas Ustavni sud.

Ustavni sud razmatrao je predlog za ocjenu ustavnosti tog akta koji je podnijelo 15 poslanika Demokratskog fronta, kao i inicijative nevladinih organizacija Centar za demokratsku tranziciju i Akcija za socijalnu pravdu.

Sve sudije glasali su da je Zakon neustavan, ali su sudije Miodrag Iličković i Milorad Gogić izdvojili mišljenja da odluka nije cjelovita, da je zakasnela i da unosi konfuziju u pravni sistem.

To znači da Sud nije obustavio sve izborne radnje i ostavio je mogućnost tumačenja predsjedniku države, koji je rapisao izbore.

Predsjednik Crne Gore Milo Đukanović  donio je, 9-og maja, ukaz o proglašenju Zakona o lokalnoj samoupravi, kojim je predviđeno da izbori u više crnogorskih opština, koji su bili raspisani za jun ove godine, budu odgođeni.

Prethodno je istog dana parlamentarna većina Skupštine Crne Gore, bez rasprave, je po drugi put izglasala ovaj zakon kojim se odlažu lokalni izbori u više opština.

Zakon o dopuni zakona o lokalnoj samoupravi prvi put je usvojen 5-og maja,  od strane nove skupštinske većine, uključujući i Đukanovićevu Demokratsku partiju socijalista (DPS), ali ga je 6. maja Đukanović vratio Skupštini na ponovno razmatranje.

U obrazloženju je tada naveo da je već, u zakonskom roku, raspisao izbore u nekoliko opština jer je poslanicima tamošnjih lokalnih parlamenata isticao mandat.

Nakon što je Skupština drugi put usvojila isti zakon, prema Ustavu, predsjednik je morao da ga potpiše.

To znači odlaganje lokalnih izbora za Podgoricu, opštinu u okviru Glavnog grada Golubovce, Pljevlja, Rožaje, Plav, Tivat, Budvu, Plužine, Žabljak, Bijelo Polje, Šavnik, Bar, Danilovgrad i Kolašin, koji treba da budu održani do 30. oktobra.

U međuvremenu je otvoreno pitanje da li su izmjene Zakona o lokalnoj samoupravi kojim se odlažu lokalni izbori u skladu sa Ustavom Crne Gore.

Dio pravnih stručnjaka i nevladinog sektora ocijenio je da su promjene Zakona neustavne i osporili su način realizacije odluke o odlaganju lokalnih izbora.

Vraćanje dopuna Zakona o lokalnoj samopravi Skupštini politička je igra u kojoj predsjednik države odgovornost za kršenje Ustava prebacuje na parlamentarnu većinu, ocjenili su u Akciji za socijalnu pravdu. Isto je ocijenjeno i iz Centara za demokratsku tranziciju i Centra za monitoring i istraživanje.

Predlog za odlaganje lokalnih izbora u više crnogorskih opština za 30. oktobar neustavan je, kazao je tada predsjednik Upravnog odbora Centra za monitoring i istraživanje (CeMI) Zlatko Vujović, navodeći da krovnim izbornim zakonom nije predviđena mogućnost produženja mandata odbornicima.

Prema njegovim riječima, sasvim je legitimno i dobro pokušati objediniti sve lokalne izbore u jednom danu, ali se ne može produžavati mandat.

Kako je naveo Vujović, CeMI se zalaže da se, nakon što se izmijeni izborno zakonodavstvo, održe izbori u svim opštinama u jednom danu i da se to obezbijedi kroz skraćivanje mandata, ali se, prije svega, moraju stvoriti uslovi za tako nešto.

Centar za demokratsku tranziciju (CDT) je 11. maja Ustavnom sudu podnio inicijativu  za ocjenu ustavnosti izmjena Zakona o lokalnoj samoupravi (ZLS) koje se tiču odlaganja lokalnih izbora.

Izvršni direktor CDT-a Dragan Koprivica kazao je tada kako očekuje da Ustavni sud Crne Gore poništi odluku o odgađanju lokalnih izbora u 14 crnogorskih opština koji su zakazani za 23. oktobar. Na taj način, kako je rekao, sud bi poslanicima dao “vaspitnu mjeru”, da im više nikad ne padne napamet da donose odluke koje su, kako je ocijenio, podrivanje demokratije.